انویدیا و AMD برای حفظ بازار تراشه چین به آمریکا امتیاز میدهند
دو غول فناوری تراشهسازی، انویدیا و AMD، در توافقی بحثبرانگیز با دولت آمریکا به نتیجه رسیدهاند تا با پرداخت بخشی از درآمد فروش تراشههای پیشرفته خود در چین، مجوز صادرات به این بازار کلیدی را حفظ کنند. این تصمیم که انتقادات گستردهای را در پی داشته، نگرانیهایی درباره امنیت ملی و نقض قوانین اساسی ایالات متحده ایجاد کرده است.
جزئیات توافق جنجالی
بر اساس این توافق، انویدیا و AMD متعهد شدهاند که ۱۵ درصد از درآمد حاصل از فروش تراشههای پیشرفته H20 و MI308 در بازار چین را به دولت ایالات متحده پرداخت کنند. این اقدام در پاسخ به محدودیتهای صادراتی اعمالشده توسط دولت آمریکا صورت گرفته که پیشتر فروش تراشههای پیشرفته مورد استفاده در فناوریهای هوش مصنوعی را به دلایل امنیتی ممنوع کرده بود.
انویدیا، در بیانیهای اعلام کرد: «ما به قوانین و مقررات صادراتی دولت آمریکا پایبند هستیم و امیدواریم این قوانین به ما اجازه دهند تا در بازارهای جهانی، از جمله چین، به رقابت ادامه دهیم.» این شرکت همچنین اشاره کرد که ماههاست تراشه H20 را به چین ارسال نکرده است. AMD اما تاکنون واکنشی رسمی به این موضوع نشان نداده است.
انتقادات و نگرانیهای حقوقی
این توافق با واکنشهای متفاوتی در آمریکا مواجه شده است. برخی کارشناسان معتقدند این اقدام نوعی «باجگیری» از سوی دولت است و نه تنها مسائل امنیت ملی را حل نمیکند، بلکه وابستگی مالی دولت آمریکا به فروش فناوریهای حساس به چین را افزایش میدهد. یکی از اعضای بنیاد کارنگی برای صلح بینالمللی، که پیشتر در دولت بایدن فعالیت داشته، اظهار داشت: «دریافت هزینه در ازای کاهش محدودیتهای صادراتی مرتبط با امنیت ملی، رویهای نادرست است و با قانون اساسی ایالات متحده که مالیات بر صادرات را ممنوع کرده، مغایرت دارد.»
منتقدان همچنین هشدار دادهاند که این توافق میتواند تبعات منفی برای سیاستهای تجاری و امنیتی آمریکا داشته باشد. رئیس سیاستگذاری تجاری بنیاد هینریش در این باره گفت: «اگر مسئلهای به نام امنیت ملی وجود دارد، پرداخت ۱۵ درصد از درآمد نمیتواند این مشکل را برطرف کند.»
پیشینه محدودیتها و تلاشهای انویدیا
تراشه H20 انویدیا بهطور خاص برای بازار چین طراحی شده بود تا با محدودیتهای صادراتی دولت بایدن در سال ۲۰۲۳ سازگار باشد. با این حال، فروش این تراشه در آوریل ۲۰۲۵ توسط دولت ترامپ متوقف شد. جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، ماهها برای رفع این محدودیتها لابی کرد و گزارشها حاکی از دیدار اخیر او با دونالد ترامپ است.
در همین حال، مدیرعامل اینتل، رقیب انویدیا، نیز به دلیل روابط این شرکت با چین تحت فشار قرار گرفته و پس از درخواست استعفای فوری از سوی特朗普، دیداری با او در کاخ سفید داشت. اینتل اعلام کرد که این دیدار برای بحث درباره تعهد این شرکت به تقویت فناوری و تولید در آمریکا برگزار شده است.
آینده بازار تراشه و پیامدها
این توافق در حالی صورت میگیرد که چین یکی از بزرگترین بازارهای مصرف تراشههای پیشرفته در جهان است. انویدیا و AMD برای حفظ سهم خود در این بازار، ناچار به پذیرش شرایط دولت آمریکا شدهاند. با این حال، این تصمیم نه تنها انتقادات داخلی را برانگیخته، بلکه میتواند روابط تجاری بینالمللی و رقابت در صنعت فناوری را تحت تأثیر قرار دهد.
کارشناسان معتقدند که این رویه میتواند به تضعیف استقلال شرکتهای فناوری و افزایش دخالت دولت در فعالیتهای تجاری منجر شود. در عین حال، برخی سرمایهگذاران این توافق را نوعی مالیات غیرقانونی بر صادرات میدانند که با اصول قانون اساسی آمریکا در تضاد است.
نتیجهگیری
توافق انویدیا و AMD با دولت آمریکا برای پرداخت بخشی از درآمد فروش در چین، نقطه عطفی در روابط تجاری و امنیتی میان این شرکتها و دولت است. این اقدام اگرچه بهظاهر راهی برای حفظ دسترسی به بازار چین است، اما نگرانیهایی درباره نقض قوانین، وابستگی مالی دولت به فناوریهای حساس، و پیامدهای بلندمدت آن بر امنیت ملی به وجود آورده است. آینده این توافق و تأثیر آن بر صنعت تراشهسازی همچنان مورد توجه تحلیلگران و سیاستگذاران خواهد بود.
